Projekty naukowo-badawcze

  1. Wspomagana komputerowo, skojarzona rehabilitacja poznawcza i ruchowa u chorych z dysfunkcją ręki po udarze mózgu – projekt realizowany w ramach badań statutowych, kierownik projektu dr hab. prof. UJ Janusz Otfinowski (2008- 2010) W ramach prowadzonych prac badawczych przygotowano projekty programów komputerowych przeznaczonych dla rehabilitacji procesów poznawczych mózgu, terapii mowy i rehabilitacji ręki. Przygotowywane zestawy ćwiczeń będą przeznaczone przede wszystkim dla rehabilitacji zaburzeń pamięci wzrokowej i słuchowej oraz słuchowo – werbalnej, a także zaburzeń uwagi i pomijania stronnego. Przygotowano również projekty ćwiczeń dla terapii mowy zarówno dla chorych z objawami afazji, jak i dyzartrii. Przygotowywany jest również program wspomaganej komputerowo rehabilitacji niedowładnej ręki u pacjentów z organicznym uszkodzeniem mózgu. Dzięki współpracy z informatykami przedstawione projekty ćwiczeń są opracowywane w sposób profesjonalny uwzględniający charakter uszkodzenia mózgu, co pozwoli w przyszłości na stworzenie zbioru programów rehabilitacyjnych dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjentów w zależności od dominujących objawów klinicznych.
  2. Ocena poprawy funkcji oburęcznych u pacjentów po udarze mózgu w zależności od strony uszkodzenia – badania własne, kierownik projektu mgr Agnieszka Bogunia ( 2008 – 2009) Badaniem zostało objętych 20 pacjentów po udarze mózgu poddanych rehabilitacji w Klinice Rehabilitacji IF WOZ CMUJ w Krakowie.
    Grupę badawczą stanowiło 6 kobiet i 14 mężczyzn w wieku od 25 do 73 roku życia (średnia wieku 57 lat). Czas jaki upłynął od udaru wynosił od 1 do 54 miesięcy, średnio 9 miesięcy. U 11 chorych niedowład był lewostronny , u 9 prawostronny. Wszyscy chorzy usprawniani byli metodą PNF. Czas trwania rehabilitacji wynosił 12 tygodni. Stosowano terapię pośrednią i bezpośrednią niedowładnej kończyny górnej w różnych pozycjach wyjściowych. Program usprawniania dostosowany był do aktualnych możliwości pacjenta. Celem terapii była poprawa funkcji ręki niedowładnej oraz funkcji oburęcznych. Jako kryterium oceny skuteczności postępowania przyjęto czas ( w sek.) wykonania własnych testów jedno i oburęcznych na specjalnie skonstruowanej planszy, aby badanie odbywało się w warunkach porównywalnych.
    Przed przystąpieniem do programu usprawniającego , u pacjentów oceniono zdolność do wykonania wszystkich testów funkcjonalnych. Podczas badania mierzono czas wstępnego mierzono czas wykonania każdego pojedynczego test, a następnie obliczono czas zbiorczy wszystkich testów. Badano kończynę niedowładną, kończynę kontrlateralną oraz obie jednocześnie. Po zakończeniu terapii przeprowadzono badanie kontrolne, mierząc ponownie czas wykonania wszystkich testów.
    Uzyskane wyniki zostały opisane w artykule „Zastosowanie własnych testów jedno i oburęcznych w ocenie wyników usprawniania ręki u chorych po udarze mózgu”. ( 2009,Wydawnictwo IMPULS)
  3. Skuteczność metod CIMT i PNF w usprawnianiu ręki u pacjentów po przebytym udarze mózgu – badania własne kierownik projektu mgr Beata Reguła (2008- 2010) Badania przeprowadzono u 20 pacjentów po przebytym udarze mózgu, leczonych w Klinice Rehabilitacji CMUJ w Krakowie.
    Wśród chorych było 14 mężczyzn i 6 kobiet, w wieku od 25 do 74 lat, średnio 56 lat. Czas jaki upłynął od udaru wynosił od 1 do 54 miesięcy, średnio 9 miesięcy. U 11 chorych niedowład był lewostronny, u 9 prawostronny.
    U wszystkich badanych zastosowano rehabilitację opartą na metodzie PNF – Proprioceptive Neuromuscular Facilitation. Jej czas trwania wynosił 2 tygodni. Stosowano terapię pośrednią
    i bezpośrednią dla niedowładnej kończyny górnej w różnych pozycjach wyjściowych. Wykorzystywano wzorce ruchowe i „techniki specjalne”, zgodnie z założeniami metody PNF. Program usprawniający indywidualnie dostosowano do aktualnych możliwości pacjenta.
    Celem rehabilitacji była poprawa funkcji niedowładnej ręki.
    Jako kryterium oceny skuteczności postępowania usprawniającego metodą PNF, przyjęto czas (w sek.) wykonania własnych testów jedno i oburęcznych na specjalnie skonstruowanej planszy, aby za każdym razem badanie odbywało się w warunkach porównywalnych.
    Przed przystąpieniem do programu usprawniającego, u wszystkich pacjentów oceniono zdolność do wykonania wszystkich testów funkcjonalnych. Podczas badania wstępnego mierzono czas wykonania każdego pojedynczego testu, a następnie obliczono zbiorczy czas wszystkich testów. Po przeprowadzeniu badania wstępnego chorzy przystępowali do programu usprawniającego niedowładną rękę, który trwał 2 tygodnie. Po zakończeniu rehabilitacji przeprowadzono badanie kontrolne, mierząc ponownie czas wykonania wszystkich testów jedno i oburęcznych. Przeprowadzono również badanie po 1 miesiącu od zakończenia rehabilitacji, a u 10 pacjentów jeszcze po 3 miesiącach od zakończenia terapii.
    Uzyskane wyniki po terapii metodą PNF zostały opisane w artykule „Zastosowanie własnych testów jedno i oburęcznych w ocenie wyników usprawniania ręki u chorych po udarze mózgu”. (2009,Wydawnictwo IMPULS)
  4. Porównanie skuteczności metody Mulligana i metody klasycznej w leczeniu problemów bólowych oraz ograniczenia ruchomości w odcinku szyjnym kręgosłupa – badania własne kierownik projektu mgr Krzysztof Reguła (2008- 2010) Badania przeprowadzono u 18 pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi oraz
    z dolegliwościami bólowymi i ograniczeniem jego ruchomości, leczonych w Przychodni Rehabilitacji przy ul. Kopernika 19 w Krakowie. Wśród chorych było 6 mężczyzn i 12 kobiet, w wieku od 28 do 73 lat, średnio 53 lat.
    Podstawowe postępowanie fizjoterapeutyczne obejmowało ćwiczenia izometryczne odcinka szyjnego kręgosłupa i ćwiczenia rozluźniające obręcz barkową oraz dodatkowo mobilizacje stawów kręgosłupa u losowo wybranych pacjentów. Czas terapii w przychodni rehabilitacji wznosił 2 tygodnie.
    Celem terapii była poprawa zakresu ruchomości kręgosłupa szyjnego oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych.
    W calu zbadania skuteczności pacjenci byli przebadani pod kątem występowania ograniczenia zakresu ruchu kręgosłupa szyjnego w ruchach w przód, w tył na boki oraz ruchy rotacyjne. Pomiary te sprawdzano taśmą mierniczą. Oceniana była także skala bólu VAS (wizualno analogowa skala bólu). Ponadto sprawdzano pacjentów następującymi testami: Valsalvy, kompresyjnym, dystrakcyjnym.
  5. Ocena charakteru zaburzeń równowagi i możliwości jej poprawy u pacjentów po ogniskowych uszkodzeniach mózgu – badania własne kierownik projektu mgr Daniela Fedak (2008- 2009)

    Badaniem zostało objętych 32 pacjentów po ogniskowych uszkodzeniach mózgu poddanych rehabilitacji metodą PNF w Klinice Rehabilitacji CMUJ w Krakowie.

    Grupę badawczą stanowiło 8 kobiet i 24 mężczyzn w wieku od 25 do 73 roku życia (średnia wieku 57 lat). Ze względu na wiek badanych podzielono na grupę pacjentów do 59 roku życia (14 pacjentów) i grupę pacjentów powyżej 60 roku życia (16 pacjentów). Czas trwania choroby u badanych był zróżnicowany i wynosił od 1 miesiąca do 6 lat. Ze względu na czas trwania choroby pacjentów podzielono na 2 grupy. Grupę pacjentów do 12 miesiąca od zachorowania (21 pacjentów) oraz grupę pacjentów od 13 miesiąca od zachorowania (11 pacjentów). Pacjentów podzielono również ze względu na stronę niedowładu na grupę pacjentów z niedowładem połowiczym lewostronnym (19 pacjentów) i grupę pacjentów z niedowładem prawostronnym (13 pacjentów). Pacjenci uczestniczyli w 6 tygodniowym turnusie rehabilitacyjnym, w czasie, którego byli usprawniani metodą PNF – proprioceptive neuromuscular facilitation.

    Program rehabilitacji ustalony był indywidualnie dla każdego pacjenta, dostosowany do jego aktualnych potrzeb i możliwości. Natomiast schemat postępowania rehabilitacyjnego i jego cel nie różnił się w poszczególnych grupach. Celem zastosowanej rehabilitacji było pobudzenie mechanizmów plastyczności w ośrodkowym układzie nerwowym, uzyskanie optymalnej sprawności, wydolności i samodzielności w czynnościach życia codziennego, poprawa równowagi i możliwości lokomocyjnych.

    W celu oceny skuteczności zastosowanej terapii i jej wpływu na poprawę parametrów równowagi badanie zostało przeprowadzone dwukrotnie: w pierwszym dniu terapii i po 6 tygodniach usprawniania.

    Metody oceny pacjenta obejmowały:

    ·ocenę funkcjonalności dnia codziennego wg indeksu Barthel,

    ·ocenę sprawności ruchowej kończyny dolnej – test Brunström,

    ·ocenę ryzyka upadku – test Berga,

    ·ocenę rozkładu obciążenia kończyn dolnych – test dwóch wag

    ·badanie stabilności posturalnej na posturografie firmy Pro-Med w pozycji stojącej – przy oczach otwartych, zamkniętych i w sprzężeniu zwrotnym. Zestaw badanych parametrów obejmował: średni promień wychyleń, pole powierzchni statokinezjogramu, długość drogi przebytej przez środek ciężkości oraz parametr koordynacja.

    Uzyskane wyniki zostały opisane w artykule wysłanym do redakcji Neurologii i Neurochirurgii Polskiej – „Ocena równowagi w pozycji stojącej w grupie pacjentów po udarze mózgu określona na podstawie badań posturograficznych.”

  6. Poprawa sprawności ruchowej i równowagi u chorych z niedowładem połowiczym w zależności od strony udaru mózgu – badania własne kierownik projektu mgr Bożena Latała

  7. Skuteczność rehabilitacji kognitywnej u pacjentów po udarach mózgu – badania własne kierownik projektu mgr Karolina Probosz. (2008- 2010)

    W ramach realizacji programu badawczego zajęto się analizą wyników rehabilitacji kognitywnej po udarze mózgu, pacjentów Zakładu Rehabilitacji Szpitala Uniwersyteckiego. Uzyskane wyniki zostały zaprezentowane w referacie pt., „Usprawnianie funkcji poznawczych i kompetencji językowych w rehabilitacji poudarowej.” i były dyskutowane na Spotkaniu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego w Krakowie w dniu 17. 11. 2008 r.

  8. Rozwój metod komputerowych do wspomaganej skojarzonej rehabilitacji chorych po udarach mózgu – program badawczy KBN (nr N N519 315435), realizowany wspólnie z Katedrą Informatyki Akademii Górniczo – Hutniczej. ( 2008 – 2010)
    Wiodącym tematem prowadzonych w Klinice Rehabilitacji badań naukowych jest doskonalenie metod postępowania rehabilitacyjnego u chorych z uszkodzeniem centralnego systemu nerwowego, gdzie obok upośledzenia ruchowego występuje również upośledzenie procesów poznawczych mózgu. Sytuacja ta wymaga prowadzenia skojarzonej rehabilitacji procesów poznawczych mózgu z równoczesnym usprawnianiem ruchowym, co umożliwia opracowany w Klinice wspólnie z Katedrą Informatyki Akademii Górniczo-Hutniczej wyżej wym. projekt badawczy. Jego realizacja pozwoli na stworzenie programów komputerowych przeznaczonych do rehabilitacji chorych po przebytych udarach mózgu. Szczególnie istotna dla chorych będzie możliwość prowadzenia rehabilitacji procesów poznawczych mózgu, takich jak: pamięć wzrokowa i słuchowa, koordynacja wzrokowo ruchowa, a także rehabilitacja afazji i dyzartrii.
    W przyszłości opracowane programy komputerowe mogą znaleźć szerokie zastosowanie w rehabilitacji neurologicznej.